9 ივლისს, ჩინეთის ქალაქებიდან ჩენგდუდან და ჩუნცინდან 98 კონტეინერის გადამზიდავი ორი სატვირთო მატარებელი გაემგზავრა.

ეს მატარებლები ყაზახეთის, კასპიის ზღვის, აზერბაიჯანის, საქართველოს გავლით, ბაქო-თბილისი-ყარსის სარკინიგზო ხაზით თურქეთში სტამბოლის ჰალკალის სადგურზე ჩავიდნენ.

აქედან მატარებლები პოლონეთისა და უნგრეთის მიმართულებით გაემგზავრნენ, რაც მნიშვნელოვანი ეტაპი გახდა "შუა დერეფნის" ოპერაციულ წარმატებაში, რომელიც ჩინეთიდან ევროპას ცენტრალური აზიისა და თურქეთის გავლით უკავშირდება.

ამ მნიშვნელოვან მარშრუტზე პირველი მატარებლები ამ ამბიციური პროექტის დასაწყისს აღნიშნავენ, რომლის მიზანია აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის კავშირის გაძლიერება.

გლობალური ვაჭრობის გარდაქმნის ამ პერიოდში, თურქეთი აღმოსავლეთ-დასავლეთის ვაჭრობაში უფრო მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ამ მნიშვნელოვანი დერეფნის ზრდასთან ერთად.

ოდესღაც ცენტრიდან მოშორებულ მარშრუტად მიჩნეული შუა დერეფანი, რუსეთის კონტროლის ქვეშ მყოფ ჩრდილოეთ რკინიგზებთან და უფრო ნელ და ძვირ საზღვაო სამხრეთ გზებთან შედარებით, უფრო მოთხოვნად ალტერნატივად იქცა.

თურქი უფლებამოსილები და რეგიონული ექსპერტები ამ დერეფანს არა მხოლოდ თურქეთისთვის, არამედ ევროპის, ჩინეთისა და თურქული სამყაროსთვის გარდამტეხ შესაძლებლობად მიიჩნევენ.

ტრანსპორტისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრმა აბდულკადირ ურალოღლუმ სტამბოლში გამართულ კონფერენციაზე განაცხადა: "თურქეთი ვაჭრობის ხერხემალი ხდება, რომელიც პირდაპირ აკავშირებს 21 ქვეყანას ერთმანეთთან".

ურალოღლუმ თქვა: "ეს დერეფანი ორჯერ უფრო სწრაფია, ვიდრე საზღვაო ტრანსპორტირება და ოთხჯერ იაფი, ვიდრე საჰაერო ტვირთების გადაზიდვა. მუდმივი ინვესტიციებით ჩვენ მიზნად ვისახავთ შორეული აღმოსავლეთიდან ევროპაში მგზავრობის დრო 13 დღემდე შევამციროთ."

შუა დერეფანი დაახლოებით 4300 კილომეტრის სიგრძისაა, საიდანაც 2200 კილომეტრი თურქეთზე გადის.

ურალოღლუმ განაცხადა, რომ თურქეთი დერეფნის გამტარუნარიანობის გასაზრდელად სტამბოლში ახალ სარკინიგზო კავშირებს აშენებს და რეგიონულ კოორდინაციას აძლიერებს.

მინისტრმა თქვა: "ჩვენ მხოლოდ სატრანზიტო ქვეყანა არ ვართ. ევრაზიის გულში ახალ ლოგისტიკურ ეკოსისტემას ვაშენებთ."

გლობალური ვაჭრობის სტრატეგიული რესტრუქტურიზაცია

ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკური უნივერსიტეტის (ODTÜ) საერთაშორისო ურთიერთობების ექსპერტი, პროფესორი დოქტორი ოქტაი ფირატ თანრისევერი ამბობს, რომ შუა დერეფანი არა მხოლოდ ლოგისტიკური გადაწყვეტაა, არამედ გეოპოლიტიკური გადანაცვლებაა.

თანრისევერმა TRT World-თან ინტერვიუში განაცხადა: "შუა დერეფნის სრული ამოქმედება დიდ შესაძლებლობებს შექმნის არა მხოლოდ თურქეთისა და თურქული რესპუბლიკებისთვის, არამედ ევროპისა და ჩინეთისთვისაც."

"ეს თურქეთს აძლევს შანსს, სატრანზიტო გზიდან გადაიქცეს რეგიონული კავშირებისა და უსაფრთხოების ფორმირების მთავარ მოთამაშედ."

თანრისევერი ამტკიცებს, რომ თურქეთის პოტენციალი კიდევ უფრო გაძლიერდა პანდემიის შემდგომ და უკრაინის ომის შემდგომ პერიოდში სავაჭრო ალიანსებისა და ლოგისტიკური პრიორიტეტების გადახედვით.

თანრისევერი ამას ასე ხსნის: "როდესაც რუსეთის ჩრდილოეთ დერეფნები სუსტდება და სამხრეთ საზღვაო ტრანსპორტირება ხარჯებსა და ინტენსივობას აწყდება, თურქეთი ხდება აღმოსავლეთ-დასავლეთის მიმართულებით გადაადგილების ყველაზე შესაფერისი ვარიანტი."

"გლობალური ლოგისტიკური ფირმები არა მხოლოდ თურქეთს გამოიყენებენ, არამედ თურქეთშიც განახორციელებენ ინვესტიციებს."

ახალი აბრეშუმის გზა ფოლადის რელსებზე

ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზის ჩათვლით და ისეთი ინფრასტრუქტურულ პროექტთან შესაბამისობაში მყოფი, როგორიცაა TANAP, შუა დერეფანს ბიზნეს სამყარო "ახალ აბრეშუმის გზას" უწოდებს. ეს კონცეფცია ტრანსპორტირებას სცილდება.

ლოგისტიკის ბიზნეს არქიტექტორი ჯემ კუმუკი ამბობს: "ინტერმოდალური (კომბინირებული/მრავალმხრივი) ტრანსპორტირების შესაძლებლობები დღევანდელ ბიზნეს სამყაროში ცნობილია როგორც "ახალი აბრეშუმის გზა" ან "შუა დერეფანი". "ეს შესაძლებლობები გაჩნდა, როგორც ალტერნატივა ჩინეთის, მსოფლიოს ერთ-ერთი წამყვანი საწარმოო ცენტრის, ევროპასთან, მსოფლიოს ერთ-ერთ უდიდეს ბაზართან დასაკავშირებლად."

კუმუკმა TRT World-თან ინტერვიუში განაცხადა: "შუა დერეფანი გვთავაზობს აშკარა უპირატესობებს, როგორიცაა ხარჯების დაზოგვა, მიწოდების დროის შემცირება და გარემოზე ზემოქმედების შემცირება, საზღვაო კონტეინერების ფართომასშტაბიან გადაზიდვებთან შედარებით."

კუმუკმა აღნიშნა, "ტრანსპორტირების ეს ახალი მოდელი თურქეთს სთავაზობს მნიშვნელოვან პოტენციალს, პოზიციონირდეს არა მხოლოდ როგორც დერეფანი, არამედ როგორც რეგიონული ლოგისტიკის სამეთაურო ცენტრი."

აღმოსავლეთი ხვდება დასავლეთს

ჩენგდუდან გამგზავრებული მატარებელი 10 400 კილომეტრს გადის პოლონეთის ქალაქ ლოძში ჩასასვლელად, ხოლო ჩუნცინიდან გამგზავრებული მეორე მატარებელი 10 998 კილომეტრს გადის უნგრეთის დედაქალაქ ბუდაპეშტში ჩასასვლელად.

სამხრეთ კავკასიისა და ანატოლიის გავლით ეს სრულყოფილი და უწყვეტი სარკინიგზო კავშირები ხაზს უსვამს დერეფნის მზარდ მნიშვნელობას გლობალურ მიწოდების ჯაჭვებში.

ტრანსპორტის მინისტრმა აბდულკადირ ურალოღლუმ განაცხადა: "თურქეთის კრიტიკული როლი ტვირთების გადაზიდვაში აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის ყოველი წარმატებული ოპერაციით უფრო მეტად მტკიცდება. ჩვენ მტკიცედ გვაქვს გადაწყვეტილი გავზარდოთ ჩვენი ლოგისტიკური ძალა შუა დერეფნის გულში მდებარეობით."

ექსპერტები აფრთხილებენ, რომ ინფრასტრუქტურის გაფართოებისა და ახალი სარკინიგზო ინვესტიციების დაჩქარების პარალელურად, წარმატება ფოლადსა და ბეტონზე მეტს მოითხოვს.

თანრისევერმა თქვა: "ამ საქმეში საკვანძო ქვა ინტეგრაცია იქნება. ეს დერეფანი მხოლოდ იმ შემთხვევაში იქნება წარმატებული, თუ უზრუნველყოფილი იქნება პოლიტიკური დაახლოება, რეგიონული ჰარმონია და მოქნილი დიპლომატია, რომელიც მორგებულია ინჟინერიაზე."

ვაჭრობის გზების დივერსიფიკაციისა და გლობალური დამოკიდებულებების ცვლილების ამ პერიოდში თურქეთი თავს არა მხოლოდ აზიასა და ევროპას შორის საკვანძო დამაკავშირებელ რგოლად აპოზიციონირებს, არამედ განსაზღვრავს 21-ე საუკუნის ვაჭრობის ლოგისტიკას, დიპლომატიასა და მიმართულებას.