უკრაინისა და რუსეთის წარმომადგენლები სამშაბათს და ოთხშაბათს ჟენევაში შეიკრიბებიან აშშ-ის შუამავლობით გამართული სამშვიდობო მოლაპარაკებების ახალი რაუნდისთვის. კრემლის განცხადებით, ეს შეხვედრა, სავარაუდოდ, ტერიტორიულ საკითხებზე იქნება ფოკუსირებული.
აშშ-ის პრეზიდენტს, დონალდ ტრამპს სურს აიძულოს მოსკოვი და კიევი მიაღწიონ შეთანხმებას, რათა დასრულდეს კონფლიქტი, რომელიც 1945 წლის შემდეგ ევროპაში ყველაზე მასშტაბურ ომად ითვლება. უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ აღნიშნა, რომ მისი ქვეყანა ტერიტორიული დათმობების საკითხზე მანამდე არსებულ ყველაზე მძიმე ზეწოლას განიცდის.
რუსეთი ითხოვს, რომ უკრაინამ დათმოს დონეცკის ოლქის დარჩენილი 20%, რომლის დაკავებაც მოსკოვმა ვერ შეძლო; კიევი კი ამ მოთხოვნას უარყოფს.
კრემლის პრესსპიკერმა დიმიტრი პესკოვმა ორშაბათს ჟურნალისტებს განუცხადა: „ამჯერად ვგეგმავთ საკითხთა უფრო ფართო წრის, ფაქტობრივად, მთავარი თემების განხილვას“. მისი თქმით, ეს „მთავარი თემები“ მოიცავს როგორც ტერიტორიულ საკითხს, ისე რუსეთის მიერ წამოყენებულ ყველა სხვა მოთხოვნას.
შეხვედრის ადგილი აბუ-დაბიდან შვეიცარიის ტბისპირა ქალაქში გადავიდა. აბუ-დაბიში გამართული წინა ორი რაუნდი მხარეებმა კონსტრუქციულად შეაფასეს, თუმცა მათ რაიმე მნიშვნელოვანი გარღვევა არ მოჰყოლია.
ჟენევის რაუნდი რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყების მეოთხე წლისთავამდე (24 თებერვალი) რამდენიმე დღით ადრე ტარდება. ომის დაწყებიდან დღემდე ათობით ათასი ადამიანი დაიღუპა, მილიონობითმა დატოვა სახლი, ხოლო უკრაინის მრავალი ქალაქი, დაბა და სოფელი განადგურდა.
რუსეთს ოკუპირებული აქვს უკრაინის ტერიტორიების დაახლოებით 20%, მათ შორის ყირიმი და დონბასის ის ნაწილები, რომლებიც 2022 წლამდე იყო დაკავებული. ბოლო საჰაერო თავდასხმებმა მნიშვნელოვნად დააზიანა ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა, რის გამოც მკაცრი ზამთრის პირობებში ასობით ათასი უკრაინელი გათბობისა და ელექტროენერგიის გარეშე დარჩა.
რაიმე მნიშვნელოვანი პროგრესის იმედი დაბალია
კრემლის განცხადებით, რუსულ დელეგაციას პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინის მრჩეველი ვლადიმერ მედინსკი უხელმძღვანელებს.
თუმცა, იქიდან გამომდინარე, რომ უკრაინელი მომლაპარაკებლები მედინსკის წარსულში ადანაშაულებდნენ იმაში, რომ ის რუსეთის აგრესიის გასამართლებლად მათ „ისტორიის გაკვეთილებს“ უტარებდა, ჟენევაში რაიმე სერიოზული გარღვევის მოლოდინი კიდევ უფრო შემცირდა.
მოლაპარაკებებში ასევე მონაწილეობას მიიღებს სამხედრო დაზვერვის უფროსი იგორ კოსტიუკოვი; პუტინის სპეციალური წარმომადგენელი კირილ დმიტრიევი კი იმუშავებს ცალკეულ სამუშაო ჯგუფში, რომელიც ეკონომიკურ საკითხებს განიხილავს.
შაბათს მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციაზე გამოსვლისას ზელენსკიმ იმედი გამოთქვა, რომ ჟენევის მოლაპარაკებები იქნება „სერიოზული და არსებითი“, თუმცა დასძინა: „მაგრამ, გულწრფელად რომ ვთქვა, ხანდახან ისეთი განცდაა, თითქოს მხარეები სრულიად განსხვავებულ რამეებზე საუბრობენ“.
კიევის დელეგაციას უხელმძღვანელებენ უკრაინის თავდაცვის მინისტრი რუსტემ უმეროვი და ზელენსკის მთავარი მრჩეველი კირილო ბუდანოვი. ასევე ესწრება პრეზიდენტის უფროსი თანაშემწე სერჰი კისლიცია.
ჟენევაში გამგზავრებამდე უმეროვმა განაცხადა, რომ უკრაინის მიზანი - „მდგრადი და ხანგრძლივი მშვიდობა“ - უცვლელი რჩება.
ტერიტორიული საკითხის გარდა, რუსეთი და უკრაინა მკვეთრად განსხვავდებიან ისეთ თემებზე, როგორიცაა ზაპოროჟიეს ატომური ელექტროსადგურის კონტროლი და დასავლური ჯარების შესაძლო როლი ომისშემდგომ უკრაინაში.
სააგენტო როიტერი-ს წყაროს ცნობით, მოლაპარაკებებში ტრამპის ადმინისტრაციას წარმოადგენენ აშშ-ის წარგზავნილები სტივ უიტკოფი და ჯარედ კუშნერი, რომლებიც ამ კვირაში ჟენევაში ირანთან გამართულ მოლაპარაკებებშიც მონაწილეობდნენ.
