მოლდოვაში დასრულდა „მნიშვნელოვანი“ საპარლამენტო არჩევნები, რომელიც, სავარაუდოდ, ჩამოაყალიბებს ქვეყნის ევროკავშირში გაწევრიანების მიზანს და ძალთა ბალანსს პარლამენტში.
კენჭისყრა კვირას, ადგილობრივი დროით 07:00 საათზე (0400 GMT) დაიწყო, სულ 2274 საარჩევნო უბანზე, მათ შორის 1973 მოლდოვაში, და ოფიციალურად დასრულდა ადგილობრივი დროით 21:00 საათზე (1800 GMT).
მოლდოვის ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მონაცემებით, არჩევნების მონიტორინგისთვის 3400-ზე მეტი დამკვირვებელი იყო, მათ შორის 912 საერთაშორისო დამკვირვებელი.
კენჭისყრის დასრულების შემდეგ ცესკომ განაცხადა, რომ დაახლოებით 1.6 მილიონმა მოლდოველმა მისცა ხმა, მონაწილეობის მაჩვენებელმა კი 52%-ს გადააჭარბა.
ცესკოს განცხადებაში ნათქვამია: „21:00 საათზე ქვეყანაში საარჩევნო უბნებმა უწყვეტად დაასრულეს ფუნქციონირება, კენჭისყრის პროცესში რაიმე შეფერხება არ მომხდარა“, და აღნიშნა, რომ საზღვარგარეთ ზოგიერთი საარჩევნო უბანი ღია რჩებოდა.
წინასწარი შედეგები ორშაბათს გამოცხადდება
ცესკომ განაცხადა, რომ ორშაბათს, 10:00 საათზე, გამართავს პრესკონფერენციას საარჩევნო შედეგების წინასწარი შეფასების წარსადგენად.
კენჭისყრის დროს, მოლდოვის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ საზღვარგარეთ ზოგიერთ საარჩევნო უბანზე მიღებული იქნა ბომბის მუქარა, და ეს რუსეთის „თავდასხმის ნაწილია ქვეყნის საარჩევნო პროცესზე“.
გარდა ამისა, მოლდოვის საინფორმაციო ტექნოლოგიების და კიბერუსაფრთხოების სამსახურმა (STISC) განაცხადა, რომ შაბათიდან ქვეყნის საარჩევნო ინფრასტრუქტურის, განსაკუთრებით ცესკოს ვებსაიტის, წინააღმდეგ განხორციელდა მრავალი კიბერთავდასხმა.
პრეზიდენტ მაია სანდუს პარტია „პროგრესი და სოლიდარობა“ (PAS), რომელსაც 2021 წლიდან უმრავლესობა აქვს პარლამენტში, უპირისპირდება სხვადასხვა პოლიტიკურ ალიანსს, რომელთა უმრავლესობა პრორუსული ოპოზიციური პარტიებისგან შედგება.
„ყველაზე მნიშვნელოვანი არჩევნები“
მმართველი პარტიის ოპონენტებმა, ყოფილი პრეზიდენტის იგორ დოდონის ხელმძღვანელობით „პატრიოტთა ბლოკმა“, ოპოზიციას მოუწოდა ორშაბათს პარლამენტის წინ შეკრებილიყვნენ, და განაცხადა, რომ სანდუ გეგმავს არჩევნების შედეგების გაუქმებას, თუმცა ამ განცხადების დასადასტურებლად რაიმე მტკიცებულება არ წარმოუდგენია.
კიშინევის მერის იონ ჩებაბანის და ყოფილი საპრეზიდენტო კანდიდატის ალექსანდრ სტოიანოგლოს ხელმძღვანელობით „ალტერნატიული ბლოკი“ არჩევნებში PAS-ის კიდევ ერთი კონკურენტია.
ამ თვის დასაწყისში ევროპარლამენტში სიტყვით გამოსვლისას სანდუმ ეს არჩევნები აღწერა, როგორც „ყველაზე მნიშვნელოვანი“ მას შემდეგ, რაც ქვეყანამ 1991 წელს საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა. კენჭისყრა, სავარაუდოდ, განსაზღვრავს მოლდოვის გეოპოლიტიკურ გზას.
სანდუ და PAS-მა მოლდოვა უფრო მეტად დაუახლოვა ბრიუსელს, მოიპოვა ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსი 2022 წელს და დაიწყო გაწევრიანების მოლაპარაკებები 2024 წლის ივნისში. იმავე წლის ოქტომბერში გამართულმა რეფერენდუმმა ევროკავშირში გაწევრიანება ქვეყნის კონსტიტუციაში მცირე ხმათა უპირატესობით დაამატა.
რუსეთის ჩარევის ბრალდებები
კვირას კენჭისყრის წინა პერიოდში, რუსეთის ჩარევის ბრალდებები აქტუალური რჩებოდა, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც სანდუმ ივლისში განაცხადა, რომ რუსეთი „ინვესტირებას ახორციელებს მრავალ პოლიტიკურ ინსტრუმენტში პარლამენტში გავლენის მოსაპოვებლად“.
რუსეთმა უარყო ეს ბრალდებები და მოლდოვის ხელისუფლება დაადანაშაულა „მოქალაქეების დაყოფაში“ რუსეთში „საზღვარგარეთის საარჩევნო უბნების“ რაოდენობის შეზღუდვით, ხოლო ევროპაში მათი გაზრდით.
რუსეთმა ასევე დაადანაშაულა ევროკავშირი და ნატო მოლდოვას „ოკუპაციის“ მცდელობაში და 1990-იანი წლებიდან პრორუსი სეპარატისტების კონტროლის ქვეშ მყოფი მოლდოვას სეპარატისტული რეგიონის დნესტრისპირეთის მუქარაში.
