აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ხუთშაბათს დავოსში ახალ „მშვიდობის საბჭოს“ წარადგენს და უკრაინის ლიდერს შეხვდება. მას შემდეგ, რაც მან უკან დაიხია გრენლანდიასთან დაკავშირებული მუქარისგან, ტრამპი შეეცდება საკუთარი თავი ერთი დღის განმავლობაში მშვიდობის ელჩად წარმოაჩინოს.
ოთხშაბათს ტრამპმა მოულოდნელად გამოაცხადა ევროპის წინააღმდეგ ტარიფების გაუქმებისა და დანიისგან გრენლანდიის ხელში ჩაგდების მიზნით სამხედრო ინტერვენციის დღის წესრიგიდან ამოღების შესახებ; ამ ნაბიჯმა ნაწილობრივ განმუხტა კრიზისი, რომელმაც გლობალური ელიტის შეხვედრა შეარყია.
შვეიცარიის სამთო-სათხილამურო კურორტზე მიმდინარე სამიტის მეორე დღეს, ტრამპი შეეცდება წარადგინოს საკამათო „მშვიდობის საბჭო“ და ხელი მოაწეროს მის სადამფუძნებლო წესდებას.
გავრცელებული ინფორმაციით, ახლად შექმნილ საბჭოში მუდმივი წევრობა 1 მილიარდ დოლარს ითვალისწინებს. ტრამპმა საბჭოში რამდენიმე ლიდერი მიიწვია, მათ შორის ვლადიმერ პუტინი (რუსეთი), ბენიამინ ნეთანიაჰუ (ისრაელი) და ვიქტორ ორბანი (უნგრეთი).
ტრამპმა, რომელიც ოთხშაბათს ეგვიპტის პრეზიდენტ აბდელ-ფატაჰ ალ-სისის (რომელიც მიწვევას დათანხმდა) შეხვდა, განაცხადა: „ვფიქრობ, ეს არის ოდესმე შექმნილი ყველაზე დიდი საბჭო“.
საბჭოს შექმნის გამოცხადება ხდება იმ იმედგაცრუების ფონზე, რომელიც ტრამპს ნობელის მშვიდობის პრემიის ვერმიღებამ გამოიწვია - მიუხედავად მისი საკამათო მტკიცებისა, რომ მან რვა კონფლიქტი დაასრულა.
საბჭოს წესდება, რომელიც თავდაპირველად ისრაელის სასტიკი ომის შემდეგ ღაზას აღდგენის პროცესის ზედამხედველობისთვის იყო გამიზნული, თავის როლს მხოლოდ პალესტინის რეგიონით არ ზღუდავს. ამან გააჩინა შეშფოთება, რომ ტრამპს სურს ეს გაერთიანება გაეროს კონკურენტად აქციოს.
აშშ-ის ისეთმა მნიშვნელოვანმა მოკავშირეებმა, როგორიცაა საფრანგეთი და ბრიტანეთი, ეჭვი გამოთქვეს საბჭოსთან დაკავშირებით. ახლო აღმოსავლეთში ზოგიერთი ქვეყანა დუმს, თუმცა ტრამპის მომხრე ქვეყნები, მათ შორის საუდის არაბეთი და კატარი, მონაწილეობაზე დათანხმდნენ.
ტრამპის ადმინისტრაციის მაღალჩინოსანმა ოთხშაბათს ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ გაგზავნილი დაახლოებით 50 მოწვევიდან, ამ დრომდე მზადყოფნა 35-მა მსოფლიო ლიდერმა გამოთქვა.
ტრამპმა ასევე აღნიშნა, რომ პუტინი საბჭოში გაწევრიანებას დათანხმდა, თუმცა კრემლმა განაცხადა, რომ მოწვევას კვლავ განიხილავს.
„მომავალი შეთანხმების ჩარჩო“
რუსეთის პრეზიდენტ პუტინის სიაში ჩართვამ განსაკუთრებული შეშფოთება გამოიწვია აშშ-ის მოკავშირეებს შორის, განსაკუთრებით უკრაინაში, რომელიც მოსკოვის თითქმის ოთხწლიანი აგრესიის დასრულებას ელოდება.
ტრამპმა აღნიშნა, რომ უკრაინის ომის კონტექსტში, სადაც რთული მოლაპარაკებები მიმდინარეობს ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ, ის „მშვიდობის საბჭოს“ სხდომის შემდეგ უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის შეხვდება.
დავოსში ტრამპმა განაცხადა, რომ „სისულელე“ იქნება, თუ რუსეთი და უკრაინა სამშვიდობო შეთანხმებას ვერ მიაღწევენ კონფლიქტში, რომელიც, მისი თქმით, თანამდებობის დაკავებიდან ერთ დღეში შეეძლო მოეგვარებინა.
მან კიდევ ერთხელ გამოთქვა რწმენა, რომ პუტინი და ზელენსკი შეთანხმებასთან ახლოს არიან, თუმცა ცეცხლის შეწყვეტის შეფერხებაში ხან ერთ მხარეს ადანაშაულებს და ხან - მეორეს.
„ვფიქრობ, ისინი უკვე იმ ეტაპზე არიან, რომ შეუძლიათ შეიკრიბონ და შეთანხმებას მიაღწიონ. თუ ამას არ გააკეთებენ, ეს სისულელე იქნება - ეს ორივეს ეხება“, - განაცხადა აშშ-ის პრეზიდენტმა.
ტრამპი დიდი ხანია სკეპტიკურად უყურებს აშშ-ის დახმარებას უკრაინისთვის და მიიჩნევს, რომ კიევის მხარდაჭერა ნატოსა და ევროპის ვალდებულებაა. თუმცა, მისმა რწმენამ პუტინთან პირადი კავშირის შესახებ ომი აქამდე ვერ დაასრულა.
გავრცელებული ინფორმაციით, აშშ-ის ლიდერის სპეციალური წარმომადგენელი, ბიზნესმენი სტივ ვიტკოფი, ტრამპის სიძესთან, ჯარედ კუშნერთან ერთად დავოსიდან მოსკოვში გაემგზავრება, რათა ხუთშაბათს პუტინთან მოლაპარაკებები გამართოს.
ამავდროულად, ზელენსკიმ გამოთქვა შეშფოთება, რომ ტრამპის მცდელობამ გრენლანდიის ხელში ჩაგდების შესახებ შესაძლოა ყურადღება გადაიტანოს უკრაინაში რუსეთის ინტერვენციიდან.
ტრამპმა კი ოთხშაბათს ღამით ნატოს ხელმძღვანელ მარკ რუტესთან შეხვედრის შემდეგ განაცხადა, რომ მიაღწია „მომავალი შეთანხმების ჩარჩოს“, რის გამოც უარს იტყვის იმ ტარიფებზე, რომლებიც 1 თებერვლიდან ევროპელი მოკავშირეების წინააღმდეგ უნდა ამოქმედებულიყო.
რუტემ დავოსში აღნიშნა, რომ შეხვედრა „ძალიან კარგი“ იყო, თუმცა გრენლანდიის საკითხზე „ჯერ კიდევ ბევრი სამუშაოა“.
ტრამპი ამტკიცებს, რომ მინერალებით მდიდარი არქტიკული კუნძული გადამწყვეტია აშშ-ისა და ნატოს უსაფრთხოებისთვის რუსეთისა და ჩინეთის წინააღმდეგ.
